قىزىق نوقتا خەۋەرلىرى

بالىلاردىكى بېسىم ۋە روھىي ھالەت

2017-07-12 18:14:21     مەنبەسى: شىنجاڭ خەلق رادىيو ئىستانسىسى   

ئاپتورى:ئۆمەر مەتنۇرى قۇتيار
دەۋرنىڭ ئۇچقاندەك تەرەققىي قىلىشى، رىقابەتنىڭ تېخىمۇ كەسكىنلىشىشى ئاتا ئانا ۋە بالىلارغا نىسبەتەن بۇرچ ۋە مەسۇلىيەت تۇيغۇسى بولۇشىنى تېخىمۇ ئېنىق تونۇتتى. نەتىجىدە، ئاتا ئانىلارنىڭ پەرزەنتلىرىدىن كۈتىدىغان ئۈمىدى زورىيىپ، ئۇلارنىڭ ئۆگىنىش بېسىمى كۈندىن كۈنگە ئېشىپ كەتتى، يەنە كېلىپ، ئاتا ئانىلارنىڭ تەربىيلەش ساپاسىنىڭ تۆۋەنلىكى، بالىلارغا قوپال تېگىشى ۋە ئۇلاردىكى فىزىئولوگىيىلىك ئۆزگىرىشلەر بالىلاردا جىسمانىي ۋە پىسخىك بېسىمىنى كۈچەيتىپ، ئۇلارنىڭ روھىي ھالىتىدە توقۇنۇش پەيدا قىلدى، بۇ ھال بالىلارنىڭ ئەقلىي ۋە جىسمانىي جەھەتتىن ساغلام يېتىلىشىگە ئېغىر توسالغۇ بولدى. مۇبادا ئاتا ئانىلار بالىلاردىكى ھەر خىل بېسىم ۋە توسالغۇلارنى تۈگىتىپ، ئۇلاردا ئازادە مۇھىت ۋە كەيپىيات شەكىللەندۈرەلمىسە، ئۇ ھالدا، بالىلارنىڭ كۈتكىنىگە ئېرىشەلمەي قالماستىن، بەلكى ئۇلارنىڭ نورمال ئادىمىيلىك پەزىلىتىدىنمۇ ئايرىلىپ قېلىشى مۇمكىن. شۇڭا، ئاتا ئانىلار پەرزەنت تەربىيەسى بىلەن ئۆزىنىڭ خاھىشى بويىچە ئىش كۆرمەي، بالىلىرىنى چۈشىنىشى ئۇلاردىكى ھەر خىل توسالغۇلارنى، بېسىملارنى يېنىكلىتىشكە ئالاھىدە كۈتۈشى لازىم، بۇنىڭ ئۈچۈن:
بالىلارغا ئۆزىڭىزنىڭ ئارزۇسىنى تاڭماڭ
نۇرغۇن ئاتا ئانىلار ئۆزى ياش ۋاقىتلىرىدا ئورۇندىيالمىغان ئارزۇلىرىنى بالىلىرى ئارقىلىق قانائەتلەندۈرمەكچى بولىدۇ. ئەمەلىيەتتە، بۇ بالىلارنىڭ مۇستەقىل تاللىشىغا بولغان ھاقارەت ھۇجۇم بولۇپ، بۇ بالىلاردا نارازىلىق كەيپىياتنى شەكىللەندۈرىدۇ. نەتىجىدە ئۇلار قىزىقمىغان ئىشنىڭ ھۆددىسىدىن چىقالمايدۇ، بۇ ھالدا، ئاتا ئانىلار بالىلارنى باشقىلارنىڭ بالىلىرىغا سېلىشتۇرۇپ، ئۇلاردىن ئۈمىدسىزلىنىدۇ، ھەتتا ھاقارەتلەپ، ئەسلىدىنلا كۆڭلى سۇ ئىچمىگەن ئىشتىن بىزارلىقنى پەيدا قىلىدۇ، بۇ ھال ئۇزۇن داۋاملاشسا، ئاتا ئانا بىلەن بالىلار ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتكە ئېغىر دەرىجىدە تەسىر يېتىپ، بالىلاردا چۈشكۈن، روھى بوشاڭ ھالەت شەكىللىنىدۇ، ئېغىر بولغاندا ئائىلىسىدىن ۋاز كېچىدۇ، شۇڭا ئاتا ئانىلار بالىلارنىڭ قىزىقىشىغا ھۆرمەت قىلىشى، تالانتىنى بايقىشى ۋە شۇ ئاساستا يېتەكلىشى لازىم.ئۆگىنىش نەتىجىسىنى پەش قىلىپ، ئۇلارنىڭ غورورىغا تەگمەڭ
ئەقلى ئىقتىدارىنىڭ ئوخشاش بولماسلىقى ۋە بالىلارنىڭ قىزىقىشنىڭ بىردەك بولماسلىقى بالىلاردا ئوخشاش بولمىغان ئۆگىنىش ئۇسۇلى ۋە نەتىجىنى بارلىققا كەلتۈرىدۇ. بىر قىسىم ئاتا ئانىلار بۇلار ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتنى توغرا تونۇپ، بالىلارغا ئۆگىنىش، ئەخلاق پەزىلەت، كىشلىك مۇناسىۋەت، ئەمگەك ۋە باشقا ھەر خىل ئىجتىمائىيەت ئارقىلىق باھا بېرىپ بالىلارنى توغرا يولغا، يەنى ئادەملىك پەزىلەت ۋە ئىنسانىي خىسلەتكە يېقىنلاشتۇرسىمۇ لېكىن بىر قىسىم ئاتا ئانىلار بالىلىرىنىڭ ئىمتىھان نەتىجىسىنىڭ تۆۋەنلىكىنى ئۇققان ھامان ئېغىزىنى بولۇشىغا قويىۋېتىپ، بالىلارنىڭ يۇمران، نازۇك قەلبىگە ئازار بېرىدۇ. شۇنىڭ بىلەن مەكتەپتىكى ئۆگىنىش بېسىمىدىن چارچاپ ھالى قالمىغان بالىلار ئاتا ئانىسىنىڭ تاپا تەنە، زەھەرلىك، ئاچچىق تىللىرى ئاستىدا قۇرت قوڭغۇزلاردەك تۈگۈلۈپ، نېمە قىلارىنى بىلمەي قالىدۇ، ۋاقىت ئۇزارغانسېرى ئۆگىنىشتە ئىلگىرىلەش ئۇياقتا تۇرسۇن، مەكتەپتە دەرسلەرنى ۋە ئۆگىنىشتىن زېرىكىش ھالىتى شەكىللىنىدۇ-دە، ئاسانلا جەمىيەتكە ئارىلىشىپ، يامان يولغا كىرىپ قالىدۇ. شۇڭا، ئاتا ئانىلار بالىلىرىنىڭ نەتىجىسى تۆۋەن بولغانلىقىنى بايقىغاندا ئۆزىنى تۇتۇۋېلىشى، سەۋرچان بولۇشى ۋە ئۇلارنىڭ ئالغا ئىلگىرىلىشى ئۈچۈن ئەمەلىي كۈچ چىقىرىشى ۋە ياردەمدە بولۇشى كېرەككى، ھەرگىزمۇ غورورىغا تەگمەسلىكى لازىم.

بالىلارنىڭ قىزىقىشىغا ھۆرمەت قىلىڭ
قىزىقىش ۋە بېرىلىش مۇۋەپپەقىيەت قازىنىشنىڭ ئاساسى. ماركس« مەجبۇرلانغان ئەمگەك قىممەت يارىتالمايدۇ» دېگەن. ئاتا ئانىلار بالىلارنىڭ قىزىقىشىغا ھۆرمەت قىلسا، بالىلاردا ئىشەنچ پەيدا بولىدۇ، ئۆزىنى ئازادە ھېس قىلىدۇ-دە، نىشان بويلاپ كۈرەش قىلىدۇ، ئۆزىدە ھېچقانداق بېسىم ھېس قىلمايدۇ، شۇنداقلا خۇددى كۆكتىكى لەگلەكتەك ئارزۇ ئاسمىنىدا بىمالال ئۇچالايدۇ. شۇڭا، ئاتا ئانىلار بالىلارنى تەربىيىلەشتە ئاۋۋال بالىنىڭ ئەمەلىي ئەھۋالنى ئاساس قىلىشى، قىزىقىشىغا ھۆرمەت قىلىشى، ئۇلارنىڭ ئۆز ئىقتىدارىنى جارى قىلدۇرۇشقا ئەركىن ئازادە مۇھىت يارىتىپ بېرىشى، مۇستەقىل پىكىر قىلىش، مۇستەقىل ياشاش ئىقتىدارىنى ئاشۇرۇشى لازىم. شۇنداق قىلغاندا بالىلارنىڭ پىسخىك ساغلاملىقىنى، ئۆزىگە بولغان ئىشەنچنى، ئۆگىنىش ئاكتىپچانلىقىنى ئاشۇرۇش بىلەن بىللە، ئۆزىنىڭ ئىقتىدارىنى جارى قىلدۇرۇش ئىمكانىيىتىگە ئىگە قىلالايدۇ.
بالىلار خاتالىق ئۆتكۈزگەندە ئۇلارنى كەمسىتمەڭ
بالىلار نۇرغۇن ئىشلاردا مۇستەقىللىقنى يارىتىش ئۈچۈن، بىرەر ئىش قىلغاندا، يا ئۇنداق، يا مۇنداق مەسىلە كۆرۈلۈشى تەبىئىي. مۇبادا ئۇلار خاتالىق ئۆتكۈزۈپ قويسا، ئاتا ئانا بولغۇچى گەپ قىلمىسىمۇ دەرھال خاتالىقىنى بىلىدۇ ۋە بۇ ئىشنى ئۆزىگە بېسىم قىلىۋالىدۇ. مۇشۇ خىل ئەھۋالدا، ئاتا ئانىلار بالىلارنى كەمسىتسە، بالىلارنىڭ بېسىمى تېخىمۇ ئېغىرلاپ كېتىدۇ، نەتىجىدە ئۇلار بىرەر ئىش قىلىشتىن باش تارتىدىغان قورقۇنچاق، يارىماس ئادەم بولۇپ قالىدۇ، ھەتتا غورۇرى كۈچلۈك نازۇك بالىلار بولۇپ قالسا بىر ئىشنى مۇستەقىل قىلمىغاننى ئاز دەپ، ھەتتا يامان خىياللاردا بولۇشى ۋە ياكى ئۆلۈۋېلىشىمۇ مۇمكىن. شۇڭا ئاتا ئانىلار بالىلار بىرەر خاتالىق ئۆتكۈزۈپ قويغانداكەمسىتمەي، ئەكسىچە خاتالىقنى تۈزىتىشكە پۇرسەت بېرىش ۋە ئۇلارنىڭ روھىي يۈكىنى يېنىكلىتىشى لازىم. چۈنكى خاتالىق ئۆتكۈزۈش، بالىلارغا بېرىلگەن ھوقۇق، مۇبادا بىر ئاتا ئانا، مائارىپچى بالىلارنىڭ خاتالىق ئۆتكۈزۈشىگە يول قويمىسا، ماھىيەتتە بالىنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىشىگە يول قويمىغانلىق بولىدۇ، شۇڭا، خاتالىقتىن چىققان بېسىمنى زەھىرىمىز بىلەن كۈچەيتىۋەتمەي، ئەقلىمىز بىلەن ئازايتىشىمىز لازىم.
بالىلارنى تەبىئەتكە ۋە جەمىيەتكە يېقىنلاشتۇرۇڭ
بالىلار كىتاب، ئۆي، سىنىپتىن ئىبارەت مۇھىت ئىچىدە ئۇزاق مۇددەت ياشىغاندا، ئۇلارنىڭ روھىي دۇنياسىدا ئىچكى بېسىم پەيدا بولىدۇ-دە، يىللارنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ نورمال پىسخىكىلىق ھالەتنى ساقلاپ قالمايدۇ. ئامېرىكىلىق مەشھۇر پىسخولوگىيە ئالىمى ۋىليام جامېس«ئىنسانىيەتنىڭ روھىي جەھەتتىكى ياتلىشىشنىڭ تۈپكى مەنبەسى ئىنسانلارنىڭ تەبىئەت دۇنياسىدىن بارغانسېرى يىراقلىشىپ كېتىۋاتقانلىقىدۇر. ئەگەر كىشىلەرنى روھىي بىنورماللىقتىن قايتۇرۇپ كېلىمىز دېسەك، ئۇلارنى ئانا تەبىئەت قوينىغا قايتۇرۇپ كېلىشىمىز لازىم » دېگەن. لېنىن«جەمىيەت ھەقىقىي مەكتەپ تەلىماتى»نى ئوتتۇرىغا قويغان. دېمەك، تەبىئەتنى، جەمىيەتنى سۆيۈش، تەلپۈنۈش، بالىلارنىڭ روھىي دۇنياسىنى قاندۇرۇشتا مۇھىم رول ئوينايدۇ. بالىلار ئۆزى ئېرىشمەكچى، كۆرمەكچى بولغان، ئەمما ئېرىشەلمىگەن، كۆرەلمىگەن نەرسىلەرگە دەل تەبىئەت ۋە جەمىيەت ئارقىلىق ئېرىشىدۇ، بۇ مۇتلەق روھى كەڭلىك بولۇپ، ئۇ ئۆزىدىكى بېسىمنى يېنىكلىتىشنىڭ ئەڭ ئۈنۈملۈك يولى. شۇڭا، بالىلارنى زىيادە چەكلەپ، قىسىۋېلىشتىن ساقىت قىلىپ، كىتابى بىلىمى بىلەن جەمىيەت، تەبىئەت بىلىمىلىرىنى ببر گەۋدىگە ئايلاندۇرۇش لازىم، بۇنىڭ ئۈچۈن بالىلارنىڭ تەبىئەت ۋە جەمىيەتنى چۈشۈرۈش ئارزۇسىنى قاندۇرۇڭ.

 

بالىلار بىلەن خۇشال كەيپىياتنى ساقلاڭ
بالىلاردىكى خۇشال كەيپىيات ، ئاكتىپ روھىي ھالەت ، بالىلارنىڭ بېسىمىنى زور دەرىجىدە يېنىكلىتىدۇ. شۇڭا، ئاتا ئانىلار بالىلارغا ئىللىقلىق، مېھرىبانلىق كۆرسىتىشى، ئۇلارنى قىزغىن سۆيۈشى، ئۇلارنىڭ روھى ئالمىدە تۇمانلىق ئاسماندەك تۈتەكلىشىپ قالماستىن، بەلكى قۇياشتەك پارلىشى لازىم، بۇنىڭ ئۈچۈن:
ھۆرمەتلەش بىلەن باراۋەرلىكنى ئالدىنقى ئورۇنغا قويۇڭ؛
بالىلارنىڭ پىكىر تەلەپلىرىگە قۇلاق سېلىڭ؛
بالىغا پاراڭ قىلىدىغان، ئىش قىلىدىغان پۇرسەتنى بېرىڭ؛
سەمىمىي، دوستانە سىردىشىڭ، مۇمكىن بولسا بالىلار ئويۇنلىرىنى بىرگە ئويناڭ؛
ئۇلارنىڭ چېنىقىش ۋە ئىجتىمائىي ئالاقە پائالىيەتلىرىگە يول قويۇڭ؛
تاماقتا بىللە بولۇڭ؛
ياخشى ئۆگىنىش مۇھىتى يارىتىپ بېرىڭ.
قىسقىسى، بىز ئاتا ئانىلار بالىلارغا ئەركىن مۇھىت يارىتىپ بەرسەك، ئۇلار ھەر خىل توسالغۇلارنى يېڭىپ، رېئاللىققا دادىل يۈزلىنەلەيدۇ ۋە ئۆزىدە ساغلام بولغان جىسمانىي ، پىسخىك ساپانى ۋە روھىي ھالەتنى يېتىلدۈرەلەيدۇ.

[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]
نادىر ناخشا – مۇزىكىلار
تور بېتىمىزدىكى يېڭىلىقلار
شىنجاڭ خەلق رادىئو ئىستانسىسى كەسىپ ئىستىلى قىزىق لىنىيەسى پىروگراممىسىدا،  5 -  ئاينىڭ 25 -كۈنى بايىنغۇلىن مۇڭغۇل ئاپتۇنوم ئوبلاستىدا ـــ  ۋىلايەت-ئوبلاست رەھبەرلىرىنىڭ كۈتۈۋېلىش كۈنى ئالاھىدە پروگراممىسى؛ 5- ئاينىڭ 27- كۈنى  بۈگۈر ناھىيەسىدە « ناھىيە-شەھەر رەھبەرلىرىنىڭ كۈتىۋېلىش كۈنى» ئالاھىدە پىروگراممىسى نەق مەيداندىن بىۋاستە ئاڭلىتىلىدۇ
 ئىستانسىمىز ئاپتونوم رايونلۇق خەلق ھۆكۈمىتى كەسپتىكى ناتوغرا ئىستېللارنى تۈزىتىش ئىشخانىسى، ئاپتونوم رايونلۇق قاتناش ـ ترانسپورت نازارىتى، ئاپتونوم رايونلۇق جامائەت خەۋپسىزلىكى نازارىتى بىلەن بىرلىشىپ ئۆتكۈزىدىغان، كەسپ ئىستېلى قىزىق لېنىيىسى پروگراممىسىنىڭ «قاتناش 10 مىڭ چاقىرىملىق سەپىرى چوڭ تىپتىكى بىۋاستە ئاڭلىتىش پائالىيىتى» 10- ئاينىڭ 16- كۈنى يەنى ئەتە خوتەن ۋىلايىتىدە  ئۆتكۈزىلىدۇ
More>>
رادىيو دىراممىسى
بۇ بەتنىڭ نەشىر ھوقۇقى شىنجاڭ خەلق رادىيو ئىستانسىسىغا تەۋە
ئالاقىلىشىش نومۇرى: 2571553، 2578492
ئادرىسىمىز: ئۈرۈمچى شەھىرى ئىتتىپاق يولى 830- نومۇر شىنجاڭ خەلق رادىيو ئسىتانسىسى تور مەركىزى