قىزىق نوقتا خەۋەرلىرى

كەچۈر دېگەن سۆز ئاتا-ئانىلارغىمۇ ماس كېلىدۇ

2018-01-05 17:22:04     مەنبەسى: شىنجاڭ خەلق رادىيو ئىستانسىسى   

بىزگە شۇنداق بىر پىسخىكا سىڭىپ كەتكەن «بالا دېگەن بالا، ئاتا- ئانىنىڭ نەزىرىدىكى قەھرىمان؛ قەھرىمان بولغاندىكىن، ئۇلارنىڭ بالىلار ئالدىدىكى نوپۇزى مۇتلەق؛ بالا قانداقلا جەھەتتە بولسۇن، ئاتا- ئانىنىڭ نوپۇزىغا بويسۇنۇشى، ئاتا-ئانىدىن خاتالىق ئۆتكەن بولسىمۇ بالا چوقۇم قوبۇل قىلىشى بەرھەق؛ شۇنداقلا ئاتا-ئانا ئابرويىنى قوغداش ئۈچۈن، بالىلارنىڭ ئالدىدا كەچۈرۈم سورايدىغان گەپنى قىلماسلىقى كېرەك». بىراق پىسخولوگلار بۇنداق قارىمايدۇ.
پىسخولوگلار بۇ مەسىلە ھەققىدە توختالغاندا مۇنداق دەيدۇ: «ئادەم بالىلىقىدا دۇچ كەلگەن پىسخىك زەربە ۋە بۇ زەربىدىن پەيدا بولغان يارا شۇ بالىنىڭ بىر پۈتۈن ئۆمرىگە سىجىل ھەمراھ بولىدۇ، بالىلار ئۇچرىغان ياكى بىز ئاغزىمىز ۋە قولىمىز بىلەن ئۇلاردا قالدۇرغان پىسخىك يارىنى تېزرەك ساقايتىش ئۈچۈن، ئاتا- ئانىلار »دىل يارىسى پىسخىكىسى ئىلمى»نى چوقۇم بىلمىسە بولمايدۇ. شۇڭا ئاتا- ئانىلارغا مۇنداق بىر نەچچە ئېغىز گەپنى دادىل قىلىشنىڭ زۆرۈرلىكىنى تەكىتلەشنىڭ ئەھمىيىتى زور.
بىرىنجى سۆز: «كەچۈر». ئاقىل ئاتا- ئانىلار ئۆزىنىڭ سۆز- ھەرىكىتى بالىلارغا ئازار بېرىش دەرىجىسىگە يەتكەنلىكىنى بايقىغان ھامان، شۇ ۋاقىتنىڭ ئۆزىدە بالىلىرىدىن ئەپۇ سورايدۇ، چۈنكى ئۇلار ۋاقتىدا سورالغان ئەپۇنىڭ خاتا چۈشىنىشنى يوقىتىپلا قالماستىن، يەنە ئاتا- ئانىلارنىڭ مەسئۇلىيەتنى ئۈستىگە ئالالايدىغان  جاسارىتىنى نامايەن قىلىدىغانلىقىنى بىلىدۇ. گەرچە «كەچۈر» دېگەن پەقەت بىر سۆز بولسىمۇ، بىراق ئۇنىڭ  بالىلارغا بېرىدىغان ئۇچۇرى «سەن ئۇنچىۋالا چاتاقچى بالا ئەمەس» ياكى «سەن سۆيۈشكە ئەرزىيدىغان بالا» دېگەن ئاكتىپ ھېسسىيات بولىدۇ.
    ئىككىنجى سۆز. «بۇ سېنىڭ خاتالىقىڭ ئەمەس». بالىلار دىل زەربىسىگە ئۇچرىغان چاغدا بۇنىڭغا كۆپ ھاللاردا قورقۇش، ئازاپلىنىشقا ئوخشاش سەلبىي كەيپىيات ھەمراھ بولىدۇ، بۇنداق چاغدا ئاقىل ئاتا-ئانا بالىغا بىۋاستە ھالدا «بۇ ھەرگىزمۇ سېنىڭ خاتالىقىڭ ئەمەس، مەن بۇ ئىش سەۋەبىدىنلا سېنىڭ ياخشى بالا ئىكەنلىكىڭنى ئىنكار قىلمايمەن، شۇنداقلا يەنىلا سېنى چىن يۈرىكىمدىن ياخشى كۆرىمەن» دېيەلەيدۇ.
ئۈچىنچى سۆز: «بۇنداق ئىش ئەمدى قايتا سادىر بولمايدۇ». ئاقىل ئاتا- ئانىلار ئۆزىنىڭ سۆز- ھەرىكىتىنىڭ بالىغا  ئىنتايىن قاتتىق زەربە بولغانلىقىنى بىلگەن چاغدا، چوقۇم نەق مەيداندىلا يۈرەك پارىسى بولغان بالىلارغا: «بۇنداق ئىش بۇنىڭدىن كېيىن قايتا يۈز بەرمەيدۇ» دېيىشكە جۈرئەت قىلىدۇ، چۈنكى بۇ خىل سۆز نەق شۇ  ۋاقىتنىڭ ئۆزىدىلا بالىنىڭ دىلىغا يەتكەن زەرەتنى يوقىتىپلا قالماي، ئەڭ مۇھىمى دىل ئازارى سەۋەبىدىن ئۈمىدسىزلەنگەن بالىغا قايتا ئۈمىد بەخش ئېتىدۇ.
تۆتىنجى سۆز:  «مەن سېنى سۆيىمەن، بالام». بالىلارنىڭ دىلى زەربىگە ئوچرىغان چاغ چوقۇم بالا ئەڭ ئاجىز ھالغا چۈشۈپ قالغان ۋاقىت بولىدۇ، گەرچە «مەن سېنى سۆيىمەن، بالام» دېگەن بۇ سۆز پەقەت تۆت سۆزدىنلا تەركىب تاپقان بولسىمۇ، لېكىن بۇ بالىغا مۇنداق ئۇچۇر بېرىدۇ: «مەن سېنىڭ شۇ تاپتىكى دىل ياراڭنى چۈشىنىمەن، بىراق مەن بۇ ھالدىكى سېنى قوبۇل قىلىشنى خالايمەن، مەيلى سەن قانداق خاتالىق ئۆتكۈزگىن، قانداقلا سىياققا كىرىپ قال، سەن مەڭگۈ مېنىڭ ئەڭ سۆيۈملۈك ۋە ئەڭ ئوڭلۇق بالام».
بەشىنجى سۆز: «مەن سېنىڭدىن پەخرلىنىمەن، بالام». دىل يارىسىغا دۇچار بولۇپ، تولىمۇ ئاجىز ھالغا چۈشۈپ قالغان بالا ئاتا-ئانىسىنىڭ دەل ۋاقتىدا ئېتىراپ قىلىشىغا مۇھتاج بولىدۇ، بۇنداق چاغدا قىلىنغان: «مەن سەندىن پەخىرلىنىمەن، بالام» دېگەن بىر جۈملە ئاددىي سۆز بالىغا: «سەن كۆرسەتكەن تىرىشچانلىق ۋە  تۆلىگەن بەدەل، سەن ئېرىشكەن نەتىجىلىرىڭنىڭ ھەممىسىنى كۆرۈپ تۇرىۋاتىمەن، سەن يەنىلا ئىنتايىن قالتىس، بالام!» دېگەن ئوچۇرنى بېرىپ، بالىنىڭ روھىي جەھەتتە تېخىمۇ جانلىنىشىغا تۈرتكە بولىدۇ، ئۇنىڭغا توغرا يولدا داۋاملىق ئىلگىرىلەش ۋە جاپانى يېڭىپ تىرىشىش جاسارىتىنى ئاتا قىلىدۇ.
ئالتىنجى سۆز:«مەن مەڭگۈ سەندىن ئايرىلمايمەن، بەلكى ساڭا ئۆمۈر بويى ھەمراھ بولىمەن بالام؟». بالا پىسخىك  زەربىگە ئۇچرىغان چاغدا ئۇنىڭدا چوقۇم ئىنتايىن كۈچلۈك قورقۇنچ ۋە ئەنسىزلىك پەيدا بولىدۇ، بۇنداق چاغدا بالا ئاتا-ئانىسنىڭ تاشلاپ كېتىشىدىن ئەنسىرەيدۇ، شۇڭا ئەقلىي بار ئاتا- ئانا ئەلۋەتتە بۇنداق چاغدا بالىغا  ھەرقانداق چاغدا مۇھەببەتتىن مەھرۇم بولمايدىغاندەك تۇيغۇ ئاتا قىلالايدۇ، بىز تىلغا ئالغان «مەن مەڭگۈ  سەندىن ئايرىلمايمەن، بەلكى ساڭا ئۆمۈر بويى ھەمراھ بولىمەن بالام» دېگەن بۇ بىر جۈملە سۆز بالىغا روھىي جەھەتتە يالغۇز قالمايدىغاندەك، شۇنداقلا كۆڭۈل بولۇشتىن مەڭگۈ مەھرۇم بولالمايۋاتقاندەك بىر خىل ئىنتايىن كۈچلۈك تۇيغۇ بەخش ئېتىدۇ.
شۇنداق، بالا ھەممىمىزنىڭ يۈرەك پارىسى. شۇنداقكەن، ئۇلارنى بىر پۈتۈن ساغلام پىسخىك جاسارەت ۋە  ئىشەنچىگە ئىگە قىلىپ چوڭ قىلىش ئۈچۈن، ھاياتىنى بالىلىرىنى ياراملىق ئادەم قىلىپ تەربىيىلەشكە ئاتىغان جاپاكەش ئاتا- ئانىلار يەنە شۇ بالا ئۈچۈن، ئەنئەنىۋى ۋە قېنىغا سىڭىپ كەتكەن قاراشلاردىن، يەنى بالا ئالدىدىكى ئاتالمىش مۇتلەق ئاتا- ئانىلىق نوپۇزىدىن لايىقىدا ۋاز كەچسە ئەلۋەتتە بولمايدىغان يېرى يوق. ئۇنىڭ ئۈستىگە بۈگۈنكى بالىلار بىزنىڭ بالىلىق دەۋرىمىزدىكى بالىلارغا ئوخشىمايدۇ، ھېچ بولمىسا ئەقىل ۋە قاراش جەھەتتە بىز بالا چاغدىكى بالىلاردىن كۆپ ئۈستۈن تۇرىدۇ، چۈنكى ئۇلارنىڭ ياشاۋاتقىنى يۈكسەك تەرەققىي قىلغان، ئېچىۋېتىلگەن دۇنيا، شۇڭا بالا تەربىيىلەشكە ماھىر ئاتا- ئانىلار بالىلىرى ئۈچۈن بەزىدە ئۇلار بىلەن دوستلاردەك ھال- مۇڭ بولۇشنى ھار ئالماي، ئۇلارنى توغرا يولغا باشلاشقا تىرىشىشنى ئەڭ مۇھىم ئىش، دەپ بىلىدۇ.

[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]
نادىر ناخشا – مۇزىكىلار
تور بېتىمىزدىكى يېڭىلىقلار
2018-يىلى 1-ئاي
2018-يىلى 2-ئاي
2017-يىلى 11-ئاي
2017-يىلى 12-ئاي
2018-يىلى 3-ئاي
رادىيو دىراممىسى
بۇ بەتنىڭ نەشىر ھوقۇقى شىنجاڭ خەلق رادىيو ئىستانسىسىغا تەۋە
ئالاقىلىشىش نومۇرى: 2571553، 2578492
ئادرىسىمىز: ئۈرۈمچى شەھىرى ئىتتىپاق يولى 830- نومۇر شىنجاڭ خەلق رادىيو ئسىتانسىسى تور مەركىزى